By ABD istihbaratının, Lider Donald Trump’ı, İran hükümetinin pozisyonunun zayıfladığına dair bilgilendirildiği kaydedildi. Trump’a sunulan istihbarat raporlarında, 28 Aralık’ta başlayan protestoların Tahran idaresi üzerindeki baskıyı artırdığı ve ekonomik sıkıntılarla birlikte rejimin kırılgan hale geldiği belirtildi.
Trump’ın mümkün bir hücum buyruğu vermesi durumunda, bölgede konuşlu uçak gemisi USS Abraham Lincoln’un 1 ila 2 gün içerisinde İran’ı vurmaya hazır hale geleceği duyuruldu. ABD istihbaratı, Trump’a zayıflayan Tahran idaresinin ekonomik ve askeri baskılarla geri adım atmaya zorlanabileceğini ya da büsbütün yıkılabileceğini bildirdi.
USS Abraham Lincoln
ABD ORDUSUNUN ALANDAKİ ADIMLARI
ABD’li bir yetkili, pazartesi prestijiyle USS Abraham Lincoln uçak gemisinin, Tomahawk füzeleriyle donatılmış 3 savaş gemisi eşliğinde Hint Okyanusu’nun batısında bulunan ABD Merkez Komutanlığı’nın sorumluluk alanına girdiğini bildirdi. Bu konuşlanmanın İran’a yönelik askeri hazırlıkların bir kesimi olduğu tabir edildi.
Askeri kaynaklar, Beyaz Saray’ın İran’a hücum buyruğu vermesi durumunda uçak gemisinin teorik olarak 1 yahut 2 gün içinde harekete geçebileceğini söyledi. ABD’li yetkililere nazaran, Washington idaresi bölgeye bir düzine ek F-15E atak uçağı da gönderdi.
Pentagon’un ayrıyeten, İran’ın kısa ve orta menzilli füzelerinden gelebilecek misillemelere karşı ABD birliklerini korumak maksadıyla bölgeye daha fazla Patriot ve THAAD hava savunma sistemi sevk ettiği aktarıldı. ABD’de konuşlu uzun menzilli bombardıman uçaklarının ise yüksek alarm durumunda tutulmaya devam ettiği kaydedildi.
TRUMP’A SUNULAN BÂTIN RAPORLAR
New York Times’ın (NYT) Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberine nazaran, Trump, İran hükümetinin daha zayıf bir pozisyonda bulunduğunu gösteren çok sayıda ABD istihbarat raporu aldı. Bu raporlarda, İran idaresinin iktidar üzerindeki denetiminin Şah’ın 1979 ihtilalinde devrilmesinden bu yana en düşük düzeye gerilediği bilgisine yer verildi. Raporların, Orta Doğu’daki gelişmeler ve protestolara ait değerlendirmeler göz önünde bulundurularak hazırlandığı tabir edildi.
İstihbarat raporları, geçen yılın sonlarında patlak veren protestoların İran hükümetinin birtakım ögelerini sarstığını ortaya koydu. ABD’li yetkililer, bilhassa şovların dini başkan Ali Hamaney’e takviyenin güçlü olduğu bölgelere sıçramasına dikkat çekti. Bu durumun, İran idaresi içindeki istikrarları etkilediği bildirildi.
Trump’a sunulan raporlarda, protestoların vakitle yatıştığı lakin Tahran hükümetinin hala güç bir süreçten geçtiği kaydedildi. İstihbarat uzmanları, İran iktisadının zayıf bir durumda bulunduğunu da vurguladı. Ekonomik problemlerin idare üzerindeki baskıyı artırdığı aktarıldı.
ABD’NİN İRAN ANALİZİ
Ekonomik zorlukların, aralık ayı sonlarında kimi bölgelerde protestolara yol açtığı belirtildi. Ocak ayında şovların daha geniş alanlara yayıldığı, bu süreçte İran hükümetinin, ailelerin yaşadığı mali sorunları hafifletmek için sonlu seçeneğe sahip olduğu kaydedildi. Yetkililerin, diğer bir seçenekleri kalmadığı için sert güvenlik tedbirlerine yöneldiği öne sürüldü.
Raporlarda, uygulanan baskı prosedürlerinin nüfusun geniş kısımlarında reaksiyona yol açtığı değerlendirmesi yer aldı. İran idaresinin bu siyasetlerle kısa vadede denetim sağlasa da uzun vadeli risklerle karşı karşıya olduğu tabir edildi. ABD istihbaratına nazaran Tahran, ekonomik ve toplumsal baskılarla karşı karşıya.
TRUMP SEÇENEKLERİ DEĞERLENDİRİYOR
ABD basını, Washington’ın bölgedeki askeri varlığını artırdığını lakin Trump idaresinin İran’a yönelik hangi adımları atmayı planladığının şimdi netleşmediğini bildirdi. Washington’un askeri ve diplomatik seçenekleri değerlendirdiği açıklandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın istihbarat raporlarıyla nizamlı olarak bilgilendirildiğini açıklayarak, “Başkan Trump, dünya genelindeki istihbarat bahislerinde daima olarak bilgilendiriliyor. Başkomutan olarak bu mevzularda nizamlı olarak bilgilendirilmemesi vazifesini ihmal etmek olurdu. İran’a gelince, Lider Trump durumu yakından takip etmeye devam ediyor” dedi.
Trump, İran hükümetinin protestoları şiddet yoluyla bastırması halinde İran’a saldırabileceği ikazında bulunmuştu.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt
BEYAZ SARAY’DA HÜCUM TARTIŞMASI
Beyaz Saray danışmanlarının İran’da baskı siyasetlerinden sorumlu görülen birtakım yetkililere yönelik sembolik taarruzlar konusunda farklı görüşler lisana getirdiği bildirildi. Trump’ın, Beyaz Saray’daki değerlendirmeleri göz önünde bulundurarak bir karar vereceği belirtildi.
Uzmanlara nazaran Trump, İran hükümetinin protestocuları infaz etme planlarını şimdilik iptal etmesinin akabinde, acil bir hücumdan geri adım atmış üzere görünüyor. Üst seviye bir ABD yetkilisi, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da Trump’tan İran’a yönelik saldırıyı ertelemesini istediğini söyledi.
ABD İDARESİ, İRAN LİDERLİĞİNİN DEVRİLEBİLECEĞİNİ DÜŞÜNÜYOR
Öte yandan, Trump’ın en şahin yardımcıları ve kimi müttefiklerinin İran’a kapsamlı bir saldırıyı savunduğuna dikkat çekildi. ABD’li yetkililer, mevcut durumda İran liderliğini devirme fırsatları olduğuna inanıyor.
Trump’ın, bölgedeki deniz kuvvetleri yığınağını “armada” diye tanımlaması da dikkat çekti. Analistler, Trump’ın İran’a yönelik güç kullanma tehdidini sürdürdüğünü söz etti. Bu telaffuzun askeri baskının devam ettiğine işaret ettiği belirtildi.
Cumhuriyetçi Senatörü Lindsey Graham, son günlerde Trump ile İran hakkında görüştüğünü söyledi.
Graham, “amacın rejimi sona erdirmek olmadığını” belirterek, “Bugün öldürmeyi bırakabilirler, fakat gelecek ay iktidarda olurlarsa, o vakit öldürecekler” sözlerini kullandı.
Kaynak: Hürriyet
